Proefschrift 

​verdedigd aan de Rijksuniversiteit Groningen op 10 november 2011

​

Asker Pelgrom, 'Storie italiane'. Romantische geschiedcultuur tussen stedelijke traditie en nationaal besef. Milaan en Florence, 1800-1848. Nijmegen, uitgave in eigen beheer, 2011. ISBN 9789036749855, 428 pp.

​​​

In mijn dissertatie onderzocht ik de romantische geschiedcultuur in het negentiende-eeuwse Italië. Tijdens de romantiek kwam de belangstelling voor geschiedenis ook hier tot grote bloei, niet alleen in de historiografie maar vooral in de literatuur, schilderkunst en muziek. Ik analyseerde deze opgebloeide historische interesse vanuit het perspectief van de stad.​

​

Uit mijn onderzoek blijkt dat de romantische geschiedcultuur van de belangrijke culturele centra Milaan en Florence geen nationale, maar allereerst een stedelijke cultuur was. Tot ver in de 19e eeuw werd de geschiedschrijving gedomineerd door lokale tradities en oudere stadsgeschiedenissen.

 

Voor de artistieke receptie van prominente figuren en episodes uit het Florentijnse en Milanese verleden gold aanvankelijk hetzelfde. Dat laat ik zien aan de hand van de twaalfde-eeuwse Lega Lombarda, het tijdperk van Lorenzo ‘il Magnifico’ de Medici, het hof van de Milanese hertog Ludovico ‘il Moro’ en de zwanenzang van de laatste Florentijnse republiek (1530). 

 

Tegelijkertijd werden, vanaf ca. 1840, elementen van die tradities uit de lokale context opgetild en tot nationale symbolen verheven, waarbij hun uiteenlopende herkomst en onderlinge verschillen verdwenen. Het componeren van één homogene nationaal-Italiaanse canon uit verschillende lokale tradities slaagde vooral in de historische representaties in de literatuur, muziek en schilderkunst. De geschiedschrijving wist pas tot een synthese van het versnipperde Italiaanse verleden te komen toen het eigentijdse epos van de nationale onafhankelijkheidsstrijd kon worden opgetekend.