Tentoonstelling

voor het B.C. Koekkoek-Haus Kleve en het Musée national d'histoire et d'art Luxembourg 

 

'Gemalt für den König'. B.C. Koekkoek und die luxemburgische Landschaft. B.C. Koekkoek-Haus Kleve (23 september 2012 - 27 januari 2013) & Musée national d'histoire et d'art Luxembourg (21 februari - 9 juni 2013)

​

De schilder Barend Cornelis Koekkoek (1803 -1862) wordt beschouwd als een van de grote landschapsschilders van de Nederlandse romantiek. Met zijn bos- en rivierlandschappen oogstte hij internationale erkenning en genoot hij de welwillendheid van vorsten als de Pruisische koning Frederik Willem IV, de Franse koning Louis-Philippe en de latere Russische tsaar Alexander II.

​

Koekkoeks grootste beschermheer was de Nederlandse koning en groothertog van Luxemburg Willem II (1792-1849), in wiens rijke verzameling Koekkoek goed vertegenwoordigd was. Dat kwam vooral door de opdracht die de schilder in 1845 kreeg voor negen grote olieverfschilderijen met Luxemburgse landschappen. 

​

Van die schilderijen zou de koning echter maar kort kunnen genieten. Voordat Koekkoek de cyclus had voltooid, overleed Willem II in 1849 onverwacht. Omdat de familie besloot de kunstcollectie van de overleden vorst te veilen, raakten Koekkoeks Luxemburgse landschappen over heel Europa verspreid. Van vele ervan ontbrak tot voor kort elk spoor.

 

In deze tentoonstelling werden de vandaag nog bekende schilderijen voor het eerst weer bij elkaar gebracht. Ze werden daarbij omlijst door de tekeningen en aquarellen die Koekkoek ter voorbereiding maakte, en de archivalia die de totstandkoming van de cyclus illustreren.

 

Daarnaast was er veel aandacht voor persoonlijke en politieke aspecten van de koninklijke opdracht. Dat gold in het bijzonder voor de rol van Willem II als groothertog van Luxemburg en de persoonlijke betekenis die de Luxemburgse ruïnes en landschappen voor hem hadden.

 

Vanzelfsprekend werd ook Willems passie als kunstverzamelaar voor het voetlicht gebracht, in het bijzonder van kunst van zijn tijdgenoten. Tot slot kwam het thema van het Luxemburgse landschap in schilder- en tekenkunst uitgebreid aan bod, aan de hand van werk van William Turner, Victor Hugo, Jean-Baptiste Fresez en vele anderen. Tot slot werd een aantal schitterende (koninklijke) serviezen getoond met Luxemburgse kastelen en landschappen. 

​

De catalogus bij de tentoonstelling bevat essays van Asker Pelgrom, Jeroen van Zanten, Ellinoor Bergvelt, Lut Pil, Margorzata Nowara, Pit Péporté, Guy May en Jean-Claude Muller.

​

Gemalt für den König — B.C. Koekkoek und die luxemburgische Landschaft, A. Pelgrom (red.) tentoonstellingscatalogus B.C. Koekkoek-Haus Kleve en Musée national d'histoire et d'art Luxembourg (2012-2013), ISBN 9783934935624, 223 pp.

​

Lees het artikel 'Het pittoreske tussen privé en politiek. B.C. Koekkoeks Luxemburgse landschappen voor Willem II'  dat ik in 2024 voor De Moderne Tijd schreef.

​

Later schreef ik voor European Romanticisms in Association (ERA), een bijdrage aan RÊVE (Romantic Europe: The Virtual Exhibition): 'Romantic ruins in a Luxembourg landscape: William II and B.C. Koekkoek’s View of the Castle of Larochette (1848)'.